Kotły jedno- i dwufunkcyjne ogrzewają wodę zasilającą instalację centralnego ogrzewania budynku (c.o.) i ciepłą wodę użytkowa(c.w.u.). Różnią się sposobem ogrzewania wody użytkowej i jej dostępną ilością - wydajnością.
Kocioł 1-funkcyjny ogrzewa wodę użytkową w osobnym podgrzewaczu wiszącym obok kotła np. o pojemności 80 litrów, lub w podgrzewaczu większej pojemności np. 120, 150, 200, ustawionym pod lub obok kotła.
 | Podgrzewacz jest zbiornikiem wyposażonym w wymiennik ciepła, najczęściej w formie wężownicy grzewczej (zdjęcie po lewej). Gorąca woda z kotła przepływając przez wężownice przekazuje ciepło wodzie użytkowej - ogrzewa c.w.u. do wymaganej temperatury. Podgrzewacz małej pojemności, do 80 litrów, może zostać powieszony obok kotła. A, o większej pojemności, np. 120, 150 litrów ustawiany jest bezpośrednio pod kotłem (zdjęcie po prawej). Podgrzewacz o pojemności większej od 150 litrów zostanie ustawiony obok kotła. W podgrzewaczu umieszczony jest czujnik temperatury, którym kocioł kontroluje temperaturę c.w.u. - jeśli jest za niska ogrzewa ją do wymaganej temperatury. |  |
Schemat przykładowej instalacji z kotłem jednofunkcyjnym  |
W kotłach jednofunkcyjnych wydajność ciepłej wody użytkowej, jej dostępna ilość, zależy głównie od pojemności podgrzewacza a w mniejszym stopniu o mocy grzewczej kotła.
Kocioł dwufunkcyjny ogrzewa ciepłą wodę użytkową przez zabudowany w kotle wymiennik płytowy – jedno urządzenie realizuje dwie funkcje: ogrzewa budynek (c.o.) i ciepłą wodę użytkową (c.w.u.).
Po odkręceniu kranu zimna woda wodociągowa przepływa przez wymiennik płytowy, gdzie zostaje ogrzana do wymaganej temperatury, a następnie dostarczana jest do punktów poboru (kranów) - ciepła woda ogrzewana jest w kotle w sposób przepływowy.
Schemat przykładowej instalacji z kotłem dwufunkcyjnym  |
Wydajność c.w.u. (jej dostępna ilość), w kotłach dwufunkcyjnych zależy od mocy grzewczej kotła. Dla zapewnienia komfortu, kocioł powinien mieć moc grzewczą do ok. 20 kW.
Inny sposób ogrzewania c.w.u., od wcześniej opisanych, realizowany jest w kotłach z zabudowanym zasobnikiem warstwowym.
 | Zasobnik jest zbiornikiem bez wymiennika ciepła (zdjęcie po lewej). Służy jedynie do magazynowania ciepłej wody, która została ogrzana przez wymiennik płytowy. W jednym urządzeniu znajduje się kocioł, zasobnik c.w.u. i wymiennik płytowy - przykładem takiego rozwiązania jest kocioł kondensacyjny Vitodens 333-F (zdjęcie po prawej). Kotły z zabudowanym zasobnikiem nazywane są czasem jako dwufunkcyjne ponieważ jedno urządzenie ogrzewa wodę do c.o. i ciepłą wodę użytkową. W rzeczywistości pracują one jak jednofunkcyjne. |  |
Zasada działania kotła z zasobnikiem warstwowym - animacja Flash >> Schemat przykładowej instalacji z kotłem z zasobnikiem warstwowym  |
W kotłach z zabudowanym zasobnikiem warstwowym wydajność c.w.u. zależy od pojemności zasobnika i mocy grzewczej kotła.
Który wybrać ?
Przy wyborze kotła istotnym jego parametrem będzie moc grzewcza oraz wydajność ciepłej wody użytkowej.
Kotły dwufunkcyjne najczęściej stosowane są w mieszkaniach i małych domach jednorodzinnych (z jedną łazienką), gdzie punkty poboru ciepłej wody nie są zbytnio oddalone od kotła.
W domach z dwiema łazienkami i cyrkulacją wody użytkowej stosowane są kotły jednofunkcyjne z podgrzewaczem o odpowiedniej pojemności, oraz kotły wiszące i stojące z zabudowanym zasobnikiem c.w.u.